Dünya’da Sıfır Atık İçin Neler Yapılıyor?

Sıfır atık konsepti aslına bakıldığında yaklaşık yüz yıl önce ortaya atılan, İkinci Dünya Savaşı sonrasında ise hız kazanarak önemini arttıran konulardan birisi haline geldi. Sıfır atık konusu ilk kez ortaya çıktığında, yapılan aşırı üretime bir karşı çıkış ve üretim neticesinde ortaya çıkan atık miktarına bir eleştiri şeklinde algılansa da günümüzde doğrudan tanımıyla ürünlerin yeniden kullanılması için kaynak ömrü döngülerinin yeniden tasarlanmasını teşvik eden bir felsefe olarak açıklanmaktadır. 1970 yılında California’da Sıfır Atık Enstitüsü’nün kuran Paul Palmer hem bilimsel hem de çevresel anlamda sıfır atık yönetiminin uygulanmasının hem ekonomiye hem de ekolojiye olumlu etkilerini kanıtlayarak, sürecin tüm dünya tarafından uygulanması gerektiğini vurguladı.

Günümüzde dünyanın ve insanlığın geleceğini tehdit eden, küresel ısınma, iklim değişikliği, karbon salınımı ve kaynak kıtlığı, su kıtlığı öngörülerine bakıldığında çok uzun zamanımız kalmadığını belirtmek isteriz. Dolayısıyla soruna kişisel bakmaktansa evrensel olarak bakmak ve dünyayı yalnızca bizim için değil, aynı zamanda bizden sonraki nesiller için de yaşanılabilir şekilde tutmak gerektiği gerçeği ve sorumluluğuyla da karşı karşıyayız.

Dünyada katı, sıvı, organik fark etmeksizin hemen hemen her atık grubunda uygulanabilen sıfır atık stratejilerine bakacak olursak; Amerika’dan Avustralya’ya, Japonya’dan Rusya’ya, Hindistan’dan Avrupa ülkelerine varana kadar pek çok marka, işletme, kamu kuruluşu, yerel yönetimin farklı projelerle süreci desteklediğini görebilmek mümkün.

Örneğin, sıfır atık stratejilerini başarılı şekilde uygulayan Japonya’nın toplam atık miktarı 2015 yılından bu yana ilk kez yıl %4 oranında düşüşe geçmiş. Devlet politikası olarak üreticilere sıfır atık çalışmaları konusunda destek veren Japonya, aynı zamanda nüfusuna oranla en az atık miktarına sahip ülkelerin başında geliyor.

ABD’de toplam atık miktarı içerisinde geri dönüştürülen atık oranının %10 seviyelerine yükseldiğini belirten araştırmalar mevcut. Avrupa Birliği ülkelerinde sıfır atık projelerini destekleyen üreticilerle ticari ilişkiler kurulması konusunda tavsiye kararları alındığı bilinmekte.

Belediye ve şehirler bazında Japonya sıfır atık konusunda en başarılı ülkeler arasında, onu Avustralya takip ederken, Avrupa Birliği ülkeleri ölçümlerde üst sıralarda yer alıyor. 2018 yılı yapılan araştırmaya göre dünya genelinde bir yıl içerisinde üretilen 41 milyar tonluk atığın, yalnızca 4 milyar tonu geri dönüştürülebilmekte. Bu örnekleri çoğaltmak mümkün. Özellikle Türkiye’deki Kamu kesimi, sivil toplum örgütleri ve belediyeler için sıfır atık konusunda dünyadaki diğer tecrübeleri inceleyebilecekleri INREWTEC etkinliğine sayılı zaman kaldı. 16 – 20 Eylül 2021 tarihlerinde düzenlenecek olan Sıfır Atık, Geri Dönüşüm ve Su Teknolojileri Fuarı’nda yerinizi alarak yeni çevre teknolojilerini, su teknolojilerini, geri dönüşüm projelerini ve sıfır atık uygulamalarını inceleyebilmeniz mümkün.